वसुबारस: दिवाळीचा आनंद आणि समृद्धीने भरलेला पवित्र प्रारंभ | Vasubaras: Celebrating the Sacred Beginning of Diwali

vasubaras-diwali-day-1

दिवाळीचा पहिला दिवस अर्थात वसुबारस दिवाळीचा आनंदमय उत्सव जसजसा जवळ येतो, तसतसे घराघरात तयारीला वेग येतो. या उत्सवाची सुरुवात होते ‘वसुबारस’ या पवित्र आणि पारंपरिक दिवशी. वसुबारस हा दिवाळीचा पहिला दिवस मानला जातो, आणि या दिवसाला “गोवत्स द्वादशी” असेही म्हटले जाते. या दिवशी गाई-वासरांची पूजा केली जाते आणि मातृत्वाच्या या प्रतीकाला वंदन केले जाते. वसुबारसचे धार्मिक महत्त्व वसुबारस हा केवळ सणाचा प्रारंभ नसून, तो भारतीय संस्कृतीतील गाईचे आध्यात्मिक आणि सामाजिक महत्त्व अधोरेखित करणारा दिवस आहे. हिंदू धर्मानुसार गाय ही ‘कामधेनू’ मानली जाते — सर्व इच्छांची पूर्ती करणारी माता. म्हणूनच या…

Read More | पुढे वाचा

दिवाळी, अर्थात दीपावली म्हणजेच मुंबईकरांचा दीपोत्सव | Diwali, or Deepawali, is the festival of lights for Mumbaikars

diwali-2025

मुंबईतील दिवाळी : प्रकाश, आनंद आणि आपुलकीचा सण मुंबई हे नेहमीच गजबजलेले, झगमगणारे शहर आहे, पण दिवाळीच्या काळात तिची शोभा आणखीनच वाढते. प्रत्येक गल्ली, चाळ, सोसायटी, ऑफिसेस आणि इमारतीत दिव्यांचा झगमगाट, फुलांचे हार आणि गोड पदार्थांचा सुगंध वातावरणाला आनंदमय करतो. महाराष्ट्रात आणि विशेषतः मुंबईत दिवाळी हा सलग पाच दिवसांचा सण असतो — वसुबारस, धनत्रयोदशी (धनतेरस), अभ्यंगस्नान (नरक चतुर्दशी), लक्ष्मीपूजन, दिवाळी पाडवा आणि भाऊबीज. वसुबारस (गोवत्स द्वादशी) दिवाळीचा प्रारंभ वसुबारसानं होतो. या दिवशी गायींची पूजा, त्यांना चारा किंवा गोड खाऊ देणे आणि गोवत्साची कृतज्ञता व्यक्त करण्याची परंपरा आहे. पारंपरिक कुटुंबांमध्ये या…

Read More | पुढे वाचा

झोहो: स्वदेशी सॉफ्टवेअर क्रांती भारताला जागतिक स्तरावर घेऊन जाते | ZOHO and the Swadeshi Software Revolution: How India is Going Global

computer-cources

झोहो आणि स्वदेशी सॉफ्टवेअर क्रांती : भारत जागतिक स्तरावर कसा झेप घेत आहे भारतातील माहिती तंत्रज्ञान क्षेत्र झपाट्याने प्रगती करत आहे आणि आज अनेक भारतीय कंपन्या जगभरात आपली छाप सोडत आहेत. याच स्वदेशी यशकथांपैकी एक म्हणजे झोहो कॉर्पोरेशन (ZOHO Corporation) — एक अशी भारतीय कंपनी जी पूर्णपणे भारतात विकसित झालेलं सॉफ्टवेअर जगभरातील लाखो वापरकर्त्यांपर्यंत पोहोचवत आहे. स्वदेशी यशाची प्रेरणादायी कथा १९९६ मध्ये श्रीधर वेम्बू (Sridhar Vembu) यांनी स्थापन केलेली झोहो कंपनी आज जगभरातील व्यवसायांसाठी ५० पेक्षा जास्त सॉफ्टवेअर उत्पादने उपलब्ध करून देते. झोहोने कधीही परदेशी गुंतवणुकीवर किंवा विकत घेतलेल्या तंत्रज्ञानावर…

Read More | पुढे वाचा

लालबागच्या राजाचं विसर्जन २०२५ | Lalbaugcha Raja Visarjan 2025

lalbaug-cha-raja

मुंबईचा आत्मा ज्या उत्सवाशी जुळला आहे, तो म्हणजे गणेशोत्सव. त्यातच लालबागच्या राजाचं विसर्जन म्हणजे भक्ती, श्रद्धा आणि भावनेचा महासागर. भक्तिभावाने सजलेली मिरवणूक अनंत चतुर्दशीच्या सकाळपासून लालबागच्या गल्ल्यांत भक्तांची गर्दी उसळली होती. राजाच्या दर्शनासाठी लाखो भाविक रांगेत उभे होते. ढोल-ताशांचा गजर, लेझीमच्या तालावर नाचणारे तरुण आणि भजनांच्या गजराने संपूर्ण माहौल गणेशमय बनला होता. “गणपती बाप्पा मोरया, पुढच्या वर्षी लवकर या” या जयघोषाने वातावरण दुमदुमून गेले. प्रत्येकाच्या डोळ्यांत आनंदासह विरहही होता, कारण बाप्पाला निरोप द्यायची वेळ जवळ येत होती. विसर्जनातील आव्हानं या वर्षी समुद्राच्या भरतीमुळे विसर्जनाची प्रक्रिया थोडी उशिरा पार पडली. सकाळी…

Read More | पुढे वाचा

भारतातून दिसणारे पूर्ण चंद्रग्रहण – ७ सप्टेंबर २०२५ | Lunar Eclipse in India – September 7, 2025

chandra-grahan-lunar-eclipse

आजचा दिवस खगोलशास्त्रप्रेमी आणि धार्मिक संप्रदाय दोघांनाही आकर्षित करणार आहे. ७ सप्टेंबर २०२५ रोजी भारतभरातून पूर्ण चंद्रग्रहण दिसणार आहे. निसर्गाने सादर केलेला हा अद्भुत नजारा रात्री आकाशभर पसरून दिसेल; चंद्राच्या पृष्ठभागावर लालसर किंवा तांबूस छटा जाणवेल, ज्याला सामान्यतः “ब्लड मून” असे म्हटले जाते. ग्रहणाची वेळ आणि कालावधी या पूर्ण चंद्रग्रहणाचा संपूर्ण प्रवास साधारणतः पाच तासांच्या आसपासचा राहील. प्रमुख टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: पेनुम्ब्रल (आंशिक सावळीचे/उपछाया चंद्रग्रहण) प्रारंभ: रात्री ८:५८ वाजता अंशतः ग्रहण प्रारंभ: रात्री ९:५७ वाजता पूर्ण ग्रहण प्रारंभ: रात्री ११:०१ वाजता ग्रहण शिखर-बिंदू: रात्री ११:४२ वाजता पूर्ण ग्रहण समाप्त: मध्यरात्री…

Read More | पुढे वाचा

Spectacle in the Sky: Total Lunar Eclipse (Blood Moon) on 7 September 2025

lunar-eclipse

On the night of 7–8 September 2025, observers across India will be treated to a dramatic celestial event — a total lunar eclipse, commonly called a Blood Moon. During totality, the Earth’s shadow will completely cover the Moon, imparting a deep red or coppery hue to its surface and creating a stunning visual spectacle visible to the naked eye. Why This Eclipse Is Special The totality phase will last for about 82 minutes, making this one of the longer total lunar eclipses in recent years. The Moon’s path will take…

Read More | पुढे वाचा

भारतातील तुळशीचे महत्त्व | Basil: An Importance in India

tulas-basil-in-india

भारतीय संस्कृतीत तुळस (Basil) ही केवळ औषधी वनस्पती नसून श्रद्धा, परंपरा आणि आरोग्य यांचा संगम आहे. अनेक घरांच्या अंगणात तुळशीवृंदावन आढळते आणि तिला पवित्र माता मानले जाते. धार्मिक विधींपासून घरगुती औषधोपचारांपर्यंत तुळशीचा वापर व्यापक प्रमाणात केला जातो. धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व हिंदू परंपरेत तुळस ही देवी लक्ष्मीचे रूप मानली जाते; अंगणाच्या मध्यभागी तुळशीवृंदावन बांधण्याची प्रथा आजही टिकून आहे. दररोज सकाळ-संध्याकाळ तुळशीला पाणी घालणे, प्रदक्षिणा घालणे आणि दिवा लावणे—या कृतींनी घरात सुख-समृद्धी आणि सकारात्मक ऊर्जा वाढते असा समज आहे. तुळशीविवाह कार्तिक महिन्यात साजरा केला जातो; हा उत्सव पवित्रता, संयम आणि सुसंस्कारांचे…

Read More | पुढे वाचा

भारतातील ५१ शक्तीपीठे – देवीची अद्भुत श्रद्धास्थाने | 51 Shakti Peethas of India – Wonderful Places of Goddess

devi-pavnadevi

पुराणकथेनुसार, सतीदेवीने देहत्याग केल्यानंतर भगवान शंकरांनी तिचा देह उचलून पृथ्वीवर भ्रमण केले. तेव्हा भगवान विष्णूंनी सुदर्शन चक्राने त्या देहाचे तुकडे केले आणि ज्या ज्या स्थळी अवयव/दागिने/रक्ताचे थेंब पडले, तेथे पवित्र शक्तीस्थाने निर्माण झाली. या स्थानांना शक्तीपीठे म्हणतात. प्रत्येक शक्तीपीठाशी एक विशिष्ट देवीरूप (शक्ती) आणि एक भैरवरूप जोडलेले आहे. शक्तीपीठांचे महत्त्व प्रत्येक शक्तीपीठ देवीच्या एका अंगाचे प्रतीक मानले जाते. येथे शक्ती आणि भैरव यांची एकत्र उपासना केली जाते. अध्यात्म, तंत्रसाधना आणि भक्तीसाठी ही स्थळे अत्यंत पवित्र मानली जातात. ५१ शक्तीपीठांची यादी (देवी, भैरव, अवयव आणि ठिकाण) क्र. शक्तीपीठ (देवी) भैरव सतीचा…

Read More | पुढे वाचा

शिवशंकर महादेव – सृष्टी, संहार आणि करुणेचे प्रतीक | Lord Shivshankar Mahadev – The Symbol of Creation, Destruction and Compassion

lingeshwar-mandir

शिवशंकर महादेव हिंदू धर्मात शिवशंकर महादेवाला सर्वोच्च स्थान आहे. त्रिमूर्तींपैकी शिव हे “संहारकर्ता” मानले जातात, परंतु त्यांचा खरा अर्थ केवळ संहार नसून पुनर्निर्मितीसाठीचा मार्ग मोकळा करणे असा आहे. शिव म्हणजे अंत, आणि त्याचबरोबर नवीन प्रारंभाची दारं उघडणारा शक्तिस्रोत. म्हणूनच शिवाला “महादेव” म्हणजेच देवांचा देव म्हटले जाते. शिवाचे अद्वितीय स्वरूप शिवाचे स्वरूप रहस्यमय आणि गूढ आहे. त्यांना भोलेनाथ म्हणूनही ओळखले जाते कारण ते सहज प्रसन्न होतात. जटांमधून प्रकट होणारी गंगा पवित्रता आणि जीवनाचे प्रतीक आहे. कपाळावरील तिसरा डोळा संहार, विवेक आणि दिव्य शक्तीचे प्रतीक मानला जातो. गळ्यातील सर्प भयावर विजय आणि…

Read More | पुढे वाचा

जय जवानचा विश्वविक्रम: मुंबई-ठाण्यात एका दिवसात ३ वेळा १० थर रचून दहीहंडीला सलामी | Jai Jawan’s world record: Salute to Dahi Handi by making 10 layers 3 times in a day in Mumbai-Thane

jay-jawan-10-thar-2025-thane-mansedahihandi

सातत्य, समन्वय, धैर्य, जिद्द आणि सांस्कृतिक अभिमानाचे एक नव्हे तर चक्क ३ वेळा चित्तथरारक प्रदर्शन करत, जय जवान या गोविंदा पथकाने आज मुंबई-ठाण्यात १० थरांचा (दहा थरांचा) मानवी मनोरा यशस्वीरित्या तयार करून इतिहास रचला – मनसे दहीहंडी म्हणून विशेष स्थान असलेली ठाण्यातील अविनाश जाधव यांच्या नेतृत्वाखाली आयोजित केलेल्या “मनसे दहीहंडी” मध्ये शेवटची तिसरी सलामी देऊन एका दिवसात ३ वेळा १० थर रचण्याचा अनोखा जागतिक विक्रम जय जवान पथकाने प्रस्थापित केला. एक सर्व विक्रम मोडणारा अनोखा पराक्रम वर्षानुवर्षे, जय जवान गोविंदा पथकाने ९ थारांचा विक्रम कायम ठेवल्याबद्दल ठाण्याचा मुकुट आपल्या नावे…

Read More | पुढे वाचा